روش صحیح مطالعه و مکان آن

روش صحیح مطالعه و مکان آن ‎

‏۱. ‎به قول آدریل جانسون، خوب کتاب خواندن را نمى‏توان از خواص مادرزادى دانست. براى قرائت، بدون شک، پرورش خاصى لازم است.

‏۲. ‎بهترین روش کتاب‏خوانى، روشى است که خواننده در این کار بتواند زیبایى‏هاى‎ ‎چیزى را که مى‏خواند، دریابد و به هنگام لزوم، معایب ‏آن‌ها را بفهمد و این‎ ‎از راه پرورش و ممارست حاصل مى‏گردد‎.

‏۳. ‎در معانى کلماتى که براى‎ ‎نخستین بار مى‏بینید، دقت کنید. بیهوده تصور نکنید که سیاق مطلب، آن معانى‎ ‎را براى ما کشف مى‏کند. همان ‏زمان، بهترین وقت براى رفتن به سراغ فرهنگ‏‎ ‎لغت است.

‏۴. ‎امیل فاگه، نویسنده فرانسوى، عقیده دارد که باید در‎ ‎خواندن کتاب استقامت داشته باشیم. استقامت، لجاجت نیست؛ بلکه نوعى بردبارى‎ ‎است که ذوق ما را مى‏پرورد و درک ما را عمیق مى‏کند‎.

‏۵. ‎مون تنى،‎ ‎دانشمند شهیر فرانسوى، درباره انتخاب کتاب و روش کتاب‏خوانى نظریه اى‎ ‎بسیار بدیع و زیبا دارد. یکى از این عقاید، آن است ‏که براى وصول به عمق‎ ‎معناى یک کتاب خوب، باید آن را دوبار بخوانیم و با آن ارتباط دائمى داشته‎ ‎باشیم. یک اثر پربها، ما را مدت‏ها ‏سعادتمند مى‏ سازد. ما نمى ‏توانیم با یک‎ ‎بار خواندن، به این درجه از خوشبختى برسیم؛ هر چند در این یک‏بار، دقت فوق‎ ‎العاده به کار بریم.

‏۶‏. ‎همچنین وى معتقد است که اگر بخواهیم از کتابى‎ ‎که خوانده‌ایم، نظر صحیحى پیدا کنیم، باید درباره آن گفت‏گو کنیم. ‎کتاب‏هاى خوب، ‏افق گفتگوهاى پرثمر را به روى ما مى‏ گشایند و این، همان‎ ‎چیزى است که ما آن را مباحثه مى‏ نامیم.

‏۷. ‎در کتاب «۵۰۰ نکته درباره‏‎ ‎مطالعه» آمده است: یکى از روش‏هاى خوب مطالعه، استفاده از یادداشت بردارى‎ ‎است. فقط توجه کنید که به ‏جاى یادداشت، رونویسى نکنید! طرح‏هاى گوناگون‎ ‎بریزید؛ نکات مهم یادداشت را برجسته‏ تر بنویسید و اگر مطلبى را درک‏‎ ‎نمى‏کنید، به ‏صورت سؤال یادداشت بردارید‎.

‏۸. ‎در کتاب «روش‏هاى تسریع‎ ‎در خواندن و درک» پیشنهاد شده است که هنگام مطالعه، ابتدا خلاصه مطلب را‎ ‎که اغلب در ابتداى مقاله یا ‏کتاب آمده است، بخوانید؛ سپس عنوان‏ها و فهرست‎ ‎اجمالى کتاب را مطالعه کنید و بعد چند سطر از ابتداى هر عنوان را مطالعه‎ ‎کنید؛ زیرا ‏مهم‏ترین مطالب، معمولاً در همین خطوط ابتدایى هستند و سرانجام‎ ‎سایر توضیحات و تفاسیر کتاب را بر اطلاعات خود بیفزایید‎.

‏۹. ‎از همان‎ ‎زمان مطالعه، براى به کار بستن آن چه مى‏ آموزید، برنامه‏ ریزى کنید. به قول‎ ‎تولد، «مطالعه و عمل نکردن، مانند شخم زدن و بذر ‏نپاشیدن است».

‏۱۰. ‎بیکن جمله زیبایى در این باره دارد؛ «برخى کتاب‏ها را باید چشید؛ بعضى دیگر را باید بلعید و قلیلى را هم باید جوید و هضم کرد‎

روش صحیح مطالعه‎ و مکان آن

 

 

مکان مطالعه‏‎ ‎

‏۱. ‎برخى افراد ترجیح مى‏دهند در سکوت مطالعه کنند و برخى در سروصدا. بعضى‎ ‎صندلى راحتى را مى‏پسندند و بعضى دراز کشیدن یا ‏نشستن رسمى را. اصلاً‎ ‎وسواس به خرج ندهید و در هر حالتى که راحت‏تر هستید، مطالعه خود را آغاز‎ ‎کنید‎.

‏۲‏‎. اگر مکان مطالعه شما کمى آشفته و به هم ریخته است، مرتب‎ ‎کردن آن را به نیم ساعت پس از مطالعه موکول کنید؛ زیرا در این صورت، در‎ ‎حین مرتب کردن اتاق، به مطالبى که مطالعه کرده‌اید، فکر خواهید کرد و‏‎ ‎زمان مفیدى را از دست نخواهید داد‎.

‏۳‏‎. گاهى اوقات از مکان‏هاى‎ ‎استثنایى و هیجان‏ انگیز استفاده کنید تا مطلبى که مطالعه مى‏کنید، همراه‎ ‎آن خاطره در ذهن شما ماندگار شود؛ مثلاً ‏در یک شب بارانى با یک چتر و یک‏‎ ‎چراغ قوه زیر باران روید و مطلب را مطالعه کنید و یا در یک مکان تاریخى و‎ ‎قدیمى، به تفکر و مطالعه ‏در مورد مطلب مورد علاقه خود بپردازید‎.

‏۴. ‎اگر امکان داشته باشد، موضوع مورد مطالعه شما با مکانى که انتخاب مى‏کنید،‎ ‎هماهنگى و سنخیت داشته باشد. این کار، به افزایش بهره ‏‏ورى شما کمک بسیار‎ ‎مى‏کند. این هماهنگى، شامل ابزار و لوازم مورد نیاز نیز مى‏شود‎.

‏۵. ‎قبل از انتخاب محل مطالعه خود، چند خصوصیت مهم و ایده ‏آل را براى مکان‎ ‎مطالعه، در ذهن خود فهرست کنید تا راحت‏تر بتوانید آن را ‏بیابید‎.

‏۶. ‎در مکان مطالعه شما، باید راهى براى خیره شدن به دور دست وجود داشته باشد؛‏‎ ‎زیرا توقف در مطالعه و چشم دوختن به بى‏نهایت، در ‏افزایش کارآیى مطالعه‎ ‎بسیار سودمند است؛ حداقل گاهى به سقف اتاق خیره شوید‎.

‏۷. ‎هیچ گاه‎ ‎مطالعه خود را به حضور در مکان خاصى مشروط نکنید؛ زیرا در این صورت بهانه‏‎ ‎اى مى‏یابید تا در سایر مکان‏ها از مطالعه ‏بگریزید. به یاد داشته باشید که‎ ‎در حقیقت، «مکان مطالعه، جایى است که شما هستید‎».

‏۸. ‎دقت کنید که میزان نور، دماى محیط، شکل صندلى و سایر شرایط، در مکان مطالعه شما به گونه‏ اى نباشند که شما را خواب آلوده کنند‏‎.

‏۹. ‎تهویه خوب و اکسیژن زیاد در مکان مطالعه، شرطى حیاتى است. ‎

 

 

کارآیى مطالعه‏‎

1. ‎کیفیت مطالعه را بالا ببرید؛ به روخوانى سطحى در حالت پراکندگى فکر قناعت‎ ‎نکنید و با مفهوم و معناى مطلب، ارتباط برقرار سازید تا آن ‏چه را که مورد‎ ‎نیاز است، به خوبى درک کنید‎.

‏۲. ‎حجم مطالعه، حواس شما را پرت نکند؛‎ ‎مطالعه بیشتر و سریع‏تر، تنها بهانه ‏اى براى بیشتر دانستن است؛ پس ابتدا‎ ‎آن چه را مى‏خواهید بدانید ‏و بفهمید، برداشت کنید و آن گاه با کلمات‎ «سرعت» و «بیشتر» وسوسه شوید‎.

‏۳. ‎قبل از آن که از موضوع اصلى کتاب منحرف شوید و به مطلب دیگرى بپردازید، قسمت‏هایى را که دوست دارید به خاطر بسپارید، مشخص ‏کنید‎.

‏۴. ‎حتماً براى مطالعه خود برنامه ‏ریزى داشته باشید. این که قصد یادداشت‎ ‎بردارى دارید یا خیر، در مورد چه موضوعى باید تمرکز کنید، چه ‏سؤالاتى در‎ ‎ذهن دارید که در این کتاب جواب آن‌ها را مى‏جویید و…، همه باید از قبل‎ ‎برنامه‏ ریزى شده باشند‏‎.

‏۵. ‎باید کتابى که مطالعه مى‏کنید، مختص به‎ ‎خود شما باشد تا به راحتى در آن علامت‏گذارى و نکته نویسى کنید. استفاده‎ ‎از مداد یا ماژیک ‏رنگى، به شما امکان مى‏دهد تا در مراجعه مجدد به کتاب،‎ ‎بهره بیشترى ببرید؛ هر چند نباید این خطوط رنگى، استفاده شما را از سایر‎ ‎خطوط ‏کتاب کاهش دهد‎.

‏۶. ‎هنگام مطالعه، همواره یک قلم در دست داشته‎ ‎باشید؛ زیرا مطالعه، آنگاه کارآیى مطلوب مى‏یابد که همراه با مطالعه‎ ‎سؤالات، ذهن خود را با ‏آموزه ‏هاى کتاب تطبیق دهید و در حاشیه آن یادداشت‎ ‎کنید‎.

‏۷. ‎میان مطالعه و سایر کارهاى خود، تعادلى به وجود آورید تا هم‎ ‎از خواندن خسته نشوید و هم تجربه و عمل را به بهره‏ ورى مطالعه خود‏‎ ‎بیفزایید‎.

‏۸. ‎مطالعه پراکنده، با موضوعات گوناگون و متناقض، موجب‎ ‎کاهش بهره‏ ورى شما مى‏شود؛ سعى کنید در نوع کتابى که براى مطالعه انتخاب‎ ‎مى‏کنید، مطالعات قبلى خود را در نظر آورید تا نظم فکرى شما به هم نخورد‎.

‏۹. ‎اگر بتوانید از هر کتابى که مى‏خوانید، نکات مهم و کلیدى آن را خلاصه‎ ‎بردارى کنید، بر کارآیى مطالعه شما مى‏افزاید. این راهکار، آنگاه‎ ‎ارزشمندتر مى‏شود که خواننده به زبان و عبارات خودش، مطالب را یادداشت‎ ‎کند‎.

‏۱۰. ‎به یاد داشته باشید که علاقه و انگیزه، در مورد مطلبى که‎ ‎براى مطالعه انتخاب کرده‌اید، به بهره ‏ورى شما از آن چه مى‏خوانید،‎ ‎بسیار ‏مى‏افزاید‎.

‏۱۱. ‎گاهى قرار دادن یک پاداشِ مشروط براى مطالعه‎ ‎حجم خاصى از کتاب، به هیجان و لذت مطالعه مى‏افزاید و نوعى اثر تشویقى بر‎ ‎فرد ‏مى‏گذارد. این پاداش‏ها، مى‏تواند دیدن یک برنامه تلویزیونى، رفتن به‎ ‎مکانى خاص، انجام یک فعالیت مورد علاقه یا حتى خوردن یک ‏خوراکى مورد علاقه‎ ‎باشد؛ مشروط بر این که میزان تعیین شده، مطالعه شده باشد‎.

‏۱۲. ‎رنگ‎ ‎کاغذ، رنگ قلم، نحوه نشستن، فاصله چشم با کتاب، نور محیط و سایر شرایط‎ ‎مکانى نیز در کارآیى مطالعه شما کاملاً مؤثرند.

 

منبع: سایت استاد عباس منش

افزودن نظر جدید